Bezbolan porod: Mit ili realnost uz pravu podršku?

Dok jedni smatraju da je bol neizbježan dio rađanja, drugi naglašavaju da način na koji žena prolazi kroz porod uveliko zavisi od okruženja, podrške i osjećaja sigurnosti.

Sve je više istraživanja koja potvrđuju da kontinuirana podrška tokom poroda može značajno uticati na to kako žena doživljava trudove.

Upravo zato se u savremenoj perinatalnoj brizi sve više govori o ulozi doule.

Ko je doula i zašto je njena prisutnost važna?

Nekada su žene rađale okružene drugim ženama – majkama, sestrama, babicama iz zajednice. Danas se ta praksa često svodi na kratke i promjenjive kontakte u porođajnoj sali. Doula vraća kontinuitet podrške.

Riječ je o educiranoj osobi koja trudnici pruža informativnu, emocionalnu i fizičku podršku prije i tokom poroda. Njena uloga nije medicinska, već podržavajuća – ona je tu da ohrabri, objasni, umiri i pomogne ženi da se osjeća sigurno.

Stručne preporuke u oblasti materinstva sve češće naglašavaju pravo žene da sama izabere osobu koja će biti uz nju tokom poroda. Poštivanje tog izbora povezano je s većim zadovoljstvom porođajnim iskustvom i boljim psihološkim ishodima.

Kako podrška utiče na percepciju boli?

Bol tokom poroda nije isključivo fiziološka pojava. Na njen intenzitet utiču i strah, neizvjesnost, prethodna iskustva, dob, socijalna podrška i osjećaj kontrole.

Kada žena dobije jasne informacije o fazama poroda i zna šta se dešava u njenom tijelu, nivo tjeskobe se smanjuje. Emocionalna podrška – prisutnost, pohvala, smireni glas – pomaže da se aktiviraju prirodni mehanizmi tijela za nošenje s boli.

Žene koje imaju kontinuiranu podršku često navode da se osjećaju osnaženije u donošenju odluka, što direktno utiče na njihov osjećaj sigurnosti i samopouzdanja.

Može li podrška smanjiti intervencije tokom poroda?

Neka istraživanja pokazuju da prisustvo doule može biti povezano s kraćim trajanjem aktivne faze poroda i manjom vjerovatnoćom određenih intervencija, uključujući carski rez. U pojedinim bolnicama zabilježena je značajna razlika u stopama carskog reza između žena koje su imale kontinuiranu podršku i onih koje je nisu imale.

Kada je riječ o epiduralnoj analgeziji, rezultati istraživanja su podijeljeni – dok neka ukazuju na smanjenje potrebe, druga ne potvrđuju jasnu povezanost. Ipak, jedno je sigurno: osjećaj podrške doprinosi boljem subjektivnom iskustvu poroda.

Dodir kao saveznik: masaža i kontra pritisak

Fizička podrška tokom trudova uključuje tehnike koje pomažu u ublažavanju napetosti i nelagode. Masaža je jedna od najstarijih metoda. Ritmični pokreti na leđima, ramenima ili kukovima pomažu opuštanju mišića i usmjeravaju pažnju dalje od bola.

Posebno efikasna tehnika je kontra pritisak na zdjelicu. Tokom kontrakcija, snažan, ali kontrolisan pritisak dlanovima na područje kukova ili donjeg dijela leđa može donijeti trenutno olakšanje. Ovaj efekat objašnjava se time što nebolni podražaji (poput pritiska) mogu umanjiti bolne signale koji se prenose prema mozgu.

Osim toga, dodir podstiče lučenje endorfina – prirodnih hormona koji ublažavaju bol.

Akupresura i stimulacija tačaka

Još jedna metoda koja se koristi tokom poroda jeste akupresura – primjena pritiska na određene tačke na tijelu. Smatra se da stimulacija tih tačaka može pomoći u regulaciji napetosti i ublažavanju bola.

Za razliku od akupunkture, koja podrazumijeva korištenje tankih igala, akupresura se izvodi rukama ili jednostavnim pomagalima, što je čini praktičnijom u porođajnim uslovima. Ova tehnika može imati i fiziološki i psihološki učinak, jer istovremeno djeluje na tijelo i osjećaj kontrole nad situacijom.

Podrška mijenja iskustvo

Iako porod ne mora biti bezbolan, način na koji se bol doživljava može se značajno razlikovati. Kontinuirana podrška – bilo od doule, partnera ili bliske osobe – pokazala se kao snažan faktor u smanjenju straha, napetosti i osjećaja usamljenosti.

U konačnici, bezbolan porod možda nije univerzalna realnost, ali porod u kojem se žena osjeća podržano, informisano i sigurno – svakako jeste dostižan cilj.